Een beet van een (besmette) teek.
(Lyme-ziekte)

1. Wat is de Lyme-ziekte?

De Lyme-ziekte of Lyme-borreliose is een infectieuze aandoening die men kan oplopen nadat men gebeten is door een besmette teek. Gelukkig zijn niet alle teken besmet, slechts 10% van de teken zijn geïnfecteerd door een ziekteverwekkende kiem (Borrelia).

Tijdens het wandelen of spelen in loofwouden met een dichte onderbegroeiing maar ook in weiden en in stadsparken kan men gebeten worden.

Het aantal gevallen per jaar is sinds 1991 progressief toegenomen.

2. Hoe komt de Lyme-ziekte tot uiting?

In de Lyme-ziekte onderscheidt men doorgaans 3 stadia die niet noodzakelijk allemaal doorlopen worden:

1° stadium: 3 dagen tot 3 maanden na de beet:

ontstaan van een rode ringvormige vlek die geleidelijk aan groter wordt op de plaats van de beet,
ontstaan van grieperige symptomen zoals hoofdpijn, keelpijn, vermoeidheid, koorts, ...

2° stadium: enkele weken of maanden na de beet:

pijn in de armen of benen,
scheefstaand gezicht veroorzaakt door een verlamming van het aangezicht,
dubbel zien,
hartritmestoornissen;

3° stadium: maanden of jaren na de beet:

pijn en zwelling van één of meerdere gewrichten (dikwijls de knie).
chronische neurologische stoornissen (zelden),
chronische huidaandoeningen thv. armen en/of benen.

Een geïnfecteerde persoon zal één of meerdere van deze symptomen, in verschillende combinaties, doormaken.

3. Hoe kan men de Lyme-ziekte oplopen?

Men kan zich infecteren:

zo men gebeten is door een teek (een tekebeet is niet pijnlijk),
zo deze teek besmet is door een ziekte-verwekkende bacterie (10% van de teken in Europa is besmet) en
zo de teek gedurende meer dan 12 uren aan de huid vastgehecht blijft.

Niet alle geïnfecteerde personen zullen de ziekte ontwikkelen. Het risico dat iemand de ziekte doormaakt na een tekebeet wordt in West-Europa op minder dan 1% geschat.

4. Hoe ziet een teek eruit?

Een teek is een klein, bruin-zwart, spinachtig diertje dat de grootte heeft van een speldekop. De teek zet vast op de lage vegetatie gedurende één of meerdere jaren. Indien een mens of een dier daar voorbij komt, ontwaakt de teek en hecht zich met haar monddelen vast aan de huid van de gastheer en zuigt bloed. Na het bloedzuigen kan ze een grootte van 7 tot 11 mm bereiken. Indien de teek volgezogen is, maakt ze zich los van de huid en laat zich op de grond vallen.

Hoe langer de teek aan de huid gehecht blijft, hoe meer tijd ze zal hebben om op te zwellen en hoe meer tijd ze heeft om ziekteverwekkende kiemen over te dragen.

5. Waar komen in België teken voor?

De teken komen voor waar er bossen zijn en waar een lage begroeiing bestaat, maar ook in weiden en in groene stadsruimten.

Op basis van gevallen gediagnosticeerd door de referentielaboratoria, stelt men vast dat de gevallen in bijna alle arrondissementen van het land voorkomen.

6. Wie kan Lyme-ziekte krijgen?

Iedereen die door een teek gebeten is kan de Lyme-ziekte oplopen. Het is mogelijk meerdere malen geïnfecteerd te geraken. De Lyme-ziekte wordt niet overgedragen van persoon tot persoon, noch van een dier op een mens.

 

7. Wanneer kan men Lyme-ziekte oplopen?

De Lyme-ziekte ziet men vooral vanaf juni tot oktober, soms vanaf april tot november, afhankelijk van de weersomstandigheden.

8. Wat kan men doen om Lyme-ziekte te voorkomen?

Indien het weer goed is, hebben vele personen de gewoonte om open kledij te dragen en dit verhoogt dus het risico op een tekebeet:

als men in het bos gaat spelen, en zeker in bossen met lage begroeiing, moet men ervoor zorgen dat zijn huid beschermd is, dwz. lange mouwen, lange broek en gesloten schoeisel; in wouden, uit respect voor de natuur, op de paden blijven en vermijden langs struiken en planten te strijken waarop misschien teken zitten te wachten tot er een gastheer voorbijkomt;
er bestaan insektenwerende produkten, maar die beschermen maar tijdelijk;
na het wandelen en spelen loont het de moeite om na te kijken of er geen vastgehechte teken op de huid zitten.

Tot nu toe bestaat er geen preventieve behandeling om de Lyme-ziekte te voorkomen.

9. Wat moet men doen in geval van een teken-beet?

alle teken zorgvuldig opsporen;
alle teken zo vlug mogelijk verwijderen (hoe langer de teek aan de huid gehecht is, hoe groter het risico op besmetting door de ziekteverwekkende bacterie) en zo goed mogelijk de volgende stappen in acht nemen:
een beetje ether op een propje watten aanbrengen en dit gedurende minimum anderhalve minuut op de teek leggen om ze te bedwelmen,
de teek verwijderen met behulp van een pincet; ervoor zorgen dat enkel de kop van de teek tussen het pincet zit en niet het met bloed volgezogen lijf,
voorzichtige trekbewegingen uitoefenen om de teek er volledig uit te halen zonder deze te verpletteren zodat er geen gedeelte onder de huid blijft zitten,
de wonde ontsmetten met alcohol, het pincet steriliseren en de handen wassen;
indien de teek er niet volledig kon uitgehaald worden, een arts raadplegen om het in de huid achtergebleven deel te verwijderen;
een heet bad of een hete douche nemen kan soms volstaan om de teken te verwijderen; daarna de huid goed controleren;
in een agenda de datum van de beet en de vermoedelijke plaats van besmetting noteren;
indien er zich rode vlekken, hoofdpijn en/of pijn in de armen of benen voordoen, een arts raadplegen. Indien nodig zal een bloedname uitgevoerd worden om na te gaan of men geïnfecteerd is met de bacterie die verantwoordelijk is voor de Lyme-ziekte. Zonodig moet er dan antibiotica voorgeschreven worden.

Het verloop van de ziekte is doorgaans gunstig, maar een behandeling met antibiotica zal een snelle genezing in de hand werken en de ongemakken voor de patiënt en het risico op latere complicaties verminderen.

10. Moeten we ons ongerust maken?

Nee want,

Niet elke beet is besmettelijk,
een infectie veroorzaakt niet noodzakelijk de ziekte,
de ziekte zal meestal evolueren naar een spontane genezing,
de ziekte kan op een efficiënte manier met antibiotica behandeld worden.